Веб–списание од национален карактер

нова ЛОЗА

Шчо напраифме и шчо требит да напраиме за однапред

Кој бил Костадин Александров?
Македонски голос (глас)
Македонски голос (глас)

Кој бил Костадин Александров?

Кој бил баронот со македонско потекло на кого се повикуваат Лозарите?

Никола Ристевски1 септември 2026 г.

Во првиот број на легендарното списание „Лоза“, Младата македонска книжовна дружина го споменува повикот на еден барон со македонско потекло. За него во домашната литература нема многу податоци, а кратката биографија можеме да ја прочитаме во Македонската енциклопедија од 2009 година. Бели – Македонецот, барон Костадин Александров (роден во селото Блаца, Егејска Македонија, а починал во Виена, Австрија) бил македонски патриот и добротвор.

Бил предложен за почесен граѓанин на Атина, а во новата населба Нова Пела биле изградени црква и училиште, на кое му ја подарил својата богата библиотека, со лична порака: „Кога Македонија ќе достигне таков степен на развиток за да создаде свои училишта, тогаш Општинскиот совет на Нова Пела е должен книгите да ѝ ги отстапи на јавноста во Македонија“. Баронот станал член – основач и донатор на едно просветно друштво и бил иницијатор за основање и на археолошко друштво во Атина. Потоа потпишал завештание при баварската влада, од чија камата „да им се дава стипендија на двајца млади Македонци за време од шест години што би студирале во Академијата во Минхен“.

Подоцна овој фонд бил префрлен од Баварија во Грција и, врз основа на купените 85 акции на Националната банка, се давале стипендии од специјалната Комисија за сместување Македонци од оставината на Кoстадин Бели. Од 1850 година Комисијата стипендирала и повеќе од двајца стипендисти, па до 1908 година бројот на стипендистите студенти изнесувал 354 млади Македонци. Веројатно со средствата од таа стипендија студирал во Атина и Григор Прличев, кој во својата „Автобиографија“ наведува дека во 1849 година во Атина имало едно „богато завештание од еден богат Македонец, жител на Блац, се вика Велјо, кое било наменето исклучиво за стипендии на сиромашните Македончиња“. За овој веќе „покоен Македонец, баронот Костадин Бели“ пишува во јануари 1892 година редакцијата на списанието „Лоза“, дека пред 54 години од Виена упатил патриотски апел до своите сонародници, во кој ги прекорува.


- Извор ,,Нова Македонија”, Дневен весник (Ед. бр. 26568)